HABERLER

Imalat Verileri 3 Sonra İlk Kez 50’nin Altına Geriledi

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) mart ayında 48,1’e gerileyerek son üç ayda ilk kez eşik değer 50,0’nin altında kaydedildi. Sektördeki zorlukların büyük ölçüde COVID-19 salgınından kaynaklandığı belirtildi. Salgın, üretim ve yeni siparişlerin yavaşlamasına yol açtı.

İstanbul Sanayi Odası’nın 1 Nisan 2020 tarihi itibariyle ilk kez açıklamaya başladığı sektörel PMI verilerine göre ise COVID-19 nedeniyle mart ayında sektörlerin çoğunda faaliyet koşulları yavaşlama gösterdi. Metalik olmayan mineral ürünler sektörü yavaşlamada ilk sırada yer alırken, gıda ürünleri ile kara ve deniz taşıtları olmak üzere sadece iki sektör faaliyet koşullarında iyileşme kaydetti. Takip edilen 10 sektörün yedisinde çalışan sayıları artış gösterdi. En hızlı istihdam artışı ise kimyasal, plastik ve kauçuk sektörlerinde oldu.

Salgın, Türk imalatının güçlü büyüme ivmesi yakaladığı dönemde geldi. Diğer yandan, firmalar satın alma faaliyetlerini geçen yılın ekim ayından beri ilk kez azalttı. Firmaların mevcut belirsizlik nedeniyle stok tutma konusunda isteksiz oldukları gözlendi. Buna bağlı olarak hem nihai ürün stoklarında hem de girdi stoklarında azalma gerçekleşti. Satın alınan ürünlerin teslimatı da COVID-19 salgınından ağır bir şekilde etkilendi ve tedarikçilerin teslimat sürelerinde anketin başladığı Haziran 2005’den beri ikinci en belirgin bozulma yaşandı. Mart ayında girdi maliyetleri enflasyonu yüksek seviyelerini korudu. Girdi fiyatlarındaki yükselişin ardındaki temel faktörün para birimindeki değer kaybı olduğu kaydedildi. Bazı arz eksiklikleri de maliyet yüklerindeki artışta etkili oldu. Girdi maliyetlerindeki belirgin artışın sonucu olarak, imalatçılar nihai ürün fiyatlarını da yükseltti. Nihai ürün fiyatları enflasyonundaki artış, bir buçuk yıla yakın bir dönemin en yüksek oranında gerçekleşti.

Sektörlerin çoğunda yavaşlama oldu

Buna karşılık, gıda ürünleri dışında tüm sektörlerde üretimin yavaşladığı gözlendi. İvme kaybının en sert yaşandığı sektörler ise ağaç ve kağıt ürünleri ile metalik olmayan mineral ürünler oldu. Üretimdeki yavaşlamalar, genel olarak COVID-19 salgınının yeni siparişlerde yol açtığı zayıflıklardan kaynaklandı. Giyim ve deri ürünleri ile ağaç ve kağıt ürünleri, siparişlerde en belirgin düşüşlerin yaşandığı sektörler oldu. İş yüklerindeki hafiflemeye rağmen bazı sektörlerde firmalar mart ayında da istihdam yaratmayı sürdürdü. Takip edilen 10 sektörün yedisinde, çalışan sayıları artış gösterirken, istihdam artışının en hızlı gerçekleştiği sektör kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü oldu. Satın alma faaliyetleri gıda ürünleri ile elektrikli ve elektronik ürünler sektörlerinde artarken, diğer tüm sektörlerde azalma kaydetti. Maliyet enflasyonundaki artış, mart ayının öne çıkan gelişmeleri arasında yer aldı. Kur artışı ve hammadde eksikliklerine bağlı olarak, takip edilen 10 sektörün tamamı girdi fiyatlarının daha yüksek oranda arttığını bildirdi. Maliyet enflasyonundaki hızlanma genel olarak nihai ürün fiyatlarında da daha belirgin artışlara yol açtı. Yine tedarik zincirlerindeki aksamalar artarken, ilk çeyreğin sonunda, takip edilen tüm sektörlerde tedarikçilerin teslimat süreleri uzadı.

IHS Markit Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi:

“COVID-19 salgını, Türk imalat sektörünün güçlü büyüme ivmesi yakaladığı bir dönemde geldi ve bu nedenle firmalar için ağır bir şok yarattı. Üretim ve yeni siparişler belirgin bir şekilde yavaşlarken salgının küresel boyutu da ihracat ve tedarik zincirlerini olumsuz etkiledi. Anketin olumlu gelişmesi istihdamın artmaya devam etmesi olurken bu durum muhtemelen firmaların, yaşanan aksamaların kısa süreli olacağını umut etmesinden kaynaklandı.”

“COVID-19 salgını, talebin düşmesine, tedarik zincirlerinin bozulmasına ve enflasyonist baskıların güçlenmesine neden oldu ve bunlara bağlı olarak mart ayında Türk imalat sektörlerinde aksamalara yol açtı. Salgından zarar görmeyen tek imalat sektörü gıda ürünleri oldu. Girdi maliyetleri enflasyonunun yeniden artması, imalatçıların satışlarını güvence altına almaya çalıştıkları kötü bir döneme denk geldi. Geleceğe ilişkin yüksek düzeyde belirsizlik devam ederken, COVID-19 salgınının küresel ölçekte yaşanıyor olması, sektörlerin tamamı için olmasa bile çoğunluğu için önümüzdeki ayların zor geçebileceğine işaret ediyor.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir